تبلیغات
دستاوردهای دفاع مقدس - بیانات در دیدار جمعى از شعرا
چهارشنبه 4 آذر 1388  09:09 ب.ظ
توسط: علی

15 رمضان 1430

بسم‌‌‌‌‌‌‌اللَّه‌‌‌‌‌‌‌الرّحمن‌‌‌‌‌‌‌الرّحیم  ‌‌‌‌‌
به همه‌‌‌‌‌‌‌ى شاعران محترم - برادران و خواهران عزیز - خوشامد عرض میكنیم. در بین شما پیشكسوتها و اساتیدى حضور دارند، نورسها و شكوفه‌‌‌‌‌‌‌هاى تازه‌‌‌‌‌‌‌اى هم بحمداللَّه حضور دارند؛ هركدام یك لطفى دارید و هر گلى بوئى دارد؛ تأسف ما فقط از این است كه نمیتوانیم از همه‌‌‌‌‌‌‌ى این گلها استفاده كنیم. تقسیم‌‌‌‌‌‌‌بندى را دوستان كرده‌‌‌‌‌‌‌اند و از كسانى خواهش خواهند كرد كه بخوانند؛ ما هم در انتظاریم كه استفاده كنیم و گوش بدهیم. ان‌‌‌‌‌‌‌شاءاللَّه كه همه‌‌‌‌‌‌‌تان موفق باشید.

مجدداً خوشامد عرض میكنیم و تشكر میكنیم از برادران و خواهران عزیز، بخصوص از این دوستانى كه از سروده‌‌‌‌‌‌‌هاى خودشان ما را بهره‌‌‌‌‌‌‌مند كردند. من امسال هم مثل پارسال دقت كردم تا بالا آمدن سطح شعر انقلاب را و شعر این نسل را بسنجم؛ پارسال هم به گمانم همین را گفتم، امسال هم تأكید میكنم: من بوضوح دارم بالا آمدن این سطح را مشاهده میكنم؛ یعنى واقعاً شعرِ مجموعه‌‌‌‌‌‌‌ى شاعران انقلاب، امروز نسبت به ده سال قبل و پانزده سال قبل، یك رشد تحسین برانگیزى كرده. من، هم آن كسانى كه دیروز جوانها و نوباوگان انقلاب محسوب میشدند - كه امروز الحمدللَّه به میانسالى رسیده‌‌‌‌‌‌‌اند و همچنان در این صراط پیش میروند - و هم آن جوانهائى كه تازه وارد این میدان شده‌‌‌‌‌‌‌اند را - حالا من تازه شعر اینها را میشنوم؛ شاید سالهاست وارد شده‌‌‌‌‌‌‌اند، منتها در آن حدى نبوده كه توى مطبوعات و كتابهائى كه به دست بنده میرسد بیاید - واقعاً تحسین میكنم. اغلب شعرهائى كه امشب خوانده شد، شعرهاى خوبى بود؛ خوبِ به معناى حقیقى كلمه، یعنى لفظِ خوب، معناى خوب، آهنگ و موسیقى خوب، گزینه‌‌‌‌‌‌‌هاى واژگانى خوب و گسترش تخیل را در این شعرها - بخصوص توى شعر جوانها - آدم مشاهده میكند؛ اینها خیلى مهم است. اینها همه، چیزهائى است كه نشان‌‌‌‌‌‌‌دهنده‌‌‌‌‌‌‌ى رشد و بالندگى نهال شعر در كشور ماست.

خب، یك مطلب این است كه شعر دوران انقلاب - یعنى این دوران سى ساله - دارد آزمایش خوبى از خودش نشان میدهد؛ شعراى خوب ما هیچ تنزل و توقف ندارند؛ انسان این را حس میكند. قبلها و در دوره‌‌‌‌‌‌‌هاى قبل از انقلاب شعرائى را دیدیم - شعراى بعضاً معروف - كه در یك برهه‌‌‌‌‌‌‌اى از عمرشان، یك اوجى گرفتند، اما بعد نزول كردند یا متوقف شدند یا سقوط كردند؛ بعدها كه نگاه میكردیم، میدیدم شعرهاى بعدیشان اصلاً هیچ لطفى ندارد. من نگاه میكنم، مى‌‌‌‌‌‌‌بینم تا الان در بین شعراى ما این جورى نبوده. حالا مثلاً فرض كنید در همین جلسه، آقاى فرید، آقاى امیرى و آقاى میرشكاك - این دوستانى كه از پیش خوب شعر میگفتند، بخصوص آقاى فرید و اینها را كه من درست یادم مانده - این حركتِ به سمت شعر بهتر با معیارها و میزانهاى شعر خوب را ادامه دادند؛ یعنى توقف نكردند، به طریق اولى‌‌‌‌‌‌‌ تنزل هم نكردند؛ این مهم است.

علاوه بر اینكه رویشهاى جدیدى هم ما داریم. این جوانهائى كه دارم مى‌‌‌‌‌‌‌بینم، حقیقتاً من را شگفت‌‌‌‌‌‌‌زده میكنند. شعراى جوان بعضى از شهرستانها كه مى‌‌‌‌‌‌‌آیند اینجا و شعر میخوانند، وقتى من اینها را با شعراى آن شهر - در دوره‌‌‌‌‌‌‌ى جوانى خود من - مقایسه میكنم، مى‌‌‌‌‌‌‌بینم اینها از آنها بهترند؛ با اینكه آنها بعضاً نامهاى معروف و شعراى معروف و صاحب‌‌‌‌‌‌‌نامى هم بودند؛ اما وقتى من نگاه میكنم، مى‌‌‌‌‌‌‌بینم اینها بهتر از آنها شعر میگویند. الان توى همین جلسه‌‌‌‌‌‌‌ى ما هم - حالا نمیخواهم اسم بیاورم - از شهرى شعرى خوانده شد كه من شعراى قبلى آن شهر را هم میشناختم؛ چون من آنجا انجمن ادبى هم رفته بودم و چهره‌‌‌‌‌‌‌هاى معروف شعرى‌‌‌‌‌‌‌شان را هم میشناختم. شعر این آقائى كه امشب اینجا شعر خواند، از شعر همه‌‌‌‌‌‌‌ى آن شعرا كه من میشناختم بهتر است! بنابراین این یك آزمونى است براى شعر انقلاب؛ شعر انقلاب یك حركت مستمرِ رو به جلوى داراى اوج داشته. این از لحاظ اصل این معنا.

یك نكته‌‌‌‌‌‌‌اى كه در اینجا وجود دارد این است كه شعر انقلاب باید در خدمت مفاهیم انقلاب باشد. خب در بین شماها كسانى هستند كه شعرهاى آئینى میگویند. شعرهاى مذهبى و شعرهاى مربوط به ائمه (علیهم‌‌‌‌‌‌‌السّلام) را، به اصطلاحى كه حالاها باب شده، تعبیر میكنند به «شعر آئینى». هستند؛ انصافاً شعرهاى خوبى هم گفته میشود؛ بعضى‌‌‌‌‌‌‌ها هم اشعار مربوط به جنگ و دوره‌‌‌‌‌‌‌ى دفاع مقدس یا مربوط به شهدا یا مربوط به جانبازان و اینها را میگویند. اینها خیلى خوب است؛ لیكن - پارسال هم من اشاره كردم به این معنا - اهداف و آرمانهاى انقلاب منحصر در اینها نیست. انقلاب یك مجموعه‌‌‌‌‌‌‌اى از ستاره‌‌‌‌‌‌‌هاى درخشان آرمانى را بالاى سر ما قرار داده و ما را به حركت و پرواز و جهش به سمت این نقاط نورانى دعوت كرده. ما هم امتحان كردیم، دیدیم میتوانیم پرواز كنیم؛ دیدیم این پرواز ممكن است. البته در دوره‌‌‌‌‌‌‌ى دفاع مقدس نمونه‌‌‌‌‌‌‌هاى بارزش دیده شد و دیدیم وقتى این ملت به سمت این آرمان‌‌‌‌‌‌‌ها پر بگشاید، میتواند خوب حركت بكند؛ اما بسیارى از این آرمانها هنوز بالاى سر ماست؛ ما باید حركت كنیم: به سمت عدالت باید برویم، به سمت اخلاق باید برویم، به سمت استقلالِ به معناى حقیقى كلمه - شامل استقلال فرهنگى كه از همه عمیقتر و دشوارتر است - باید برویم، به سمت بازیابى حقیقى هویت اسلامى- ایرانى خودمان باید برویم.

در امتحانهائى از قبیل همین حوادثى كه حول و حوش انتخابات پیش آمد - بعد از انتخابات و قبل از انتخابات - دیدیم كه در همین زمینه‌‌‌‌‌‌‌ها ضعفها و مشكلاتى داریم. این حوادث براى ما نعمت بزرگى است؛ از این جهت كه ضعفهاى خودمان را بشناسیم؛ مثل رزمایشهائى كه نیروهاى مسلح راه مى‌‌‌‌‌‌‌اندازند. رزمایش اصلاً براى همین است كه این یگان نظامى یا این سازمان نظامى، نقاط ضعفش را پیدا كند. هدفى را میدهند، فرمان صادر میشود كه به سمت آن هدف حركت بكنند؛ بعد چشمهاى بصیر و بینائى - در همه‌‌‌‌‌‌‌ى رزمایشها اینجور است - مى‌‌‌‌‌‌‌ایستند و از بالاى صحنه، صحنه را نگاه میكنند. مى‌‌‌‌‌‌‌بینند كه بله، در فلان نقطه، ضعف وجود دارد یا بعضاً ناتوانیهاى مزمن وجود دارد. این براى ما یك رزمایش شد. البته به اختیار خود ما پیش نیامد؛ بر ما تحمیل شد؛ اما خوب شد؛ ضعفهاى خودمان را فهمیدیم. بنابراین این آرمانها، بالاى سر ماست و باید به سمت این آرمانها حركت كنیم؛ آن وقت این ضعفها برطرف خواهد شد. این هم یك نكته است.

خب، در اینجا شاعر چه نقشى دارد؟ مردِ هنرى و مردِ فرهنگى - مرد شامل زنها هم میشود - یعنى انسانِ هنرى و انسانِ فرهنگى، در این صحنه چه وظیفه‌‌‌‌‌‌‌اى دارد؟ به نظر من وظیفه خیلى سنگین است، خیلى بزرگ است. مهمترین وظیفه هم تبلیغ و تبیین است؛ «الّذین یبلّغون رسالات اللَّه و یخشونه و لا یخشون احدا الّا اللَّه»؛(1) این یك معیار است؛ حقیقتى را كه درك میكنید، آن را تبیین كنید. كسى انتظار ندارد برخلاف آنچه كه میفهمید حرف بزنید. نه، آنچه را كه میفهمید، بگوئید. البته براى اینكه آنچه میفهمید درست و صواب باشد، باید تلاش و مجاهدت كنید؛ چون در حوادثِ فتنه‌‌‌‌‌‌‌گون، شناخت عرصه دشوار است، شناخت اطراف قصه دشوار است، شناخت مهاجم و مدافع دشوار است، شناخت ظالم و مظلوم دشوار است، شناخت دشمن و دوست دشوار است. اگر بنا باشد یك شاعر هم مثل دیگران گول بخورد، فریب بخورد و بى‌‌‌‌‌‌‌بصیرتى به سراغش بیاید، این خیلى دون شأن یك انسان هنرى و یك انسان فرهنگى است. پس باید حقیقت را فهمید؛ بعد هم باید همان حقیقت را تبلیغ كرد. نمیشود با شیوه‌‌‌‌‌‌‌هاى سیاسى - شیوه‌‌‌‌‌‌‌هاى سیاستگران و سیاستمداران - در عالم فرهنگ حركت كرد، این خلاف شأن فرهنگ است. در عالم فرهنگ بایستى گره‌‌‌‌‌‌‌گشائى كرد؛ بایستى حقیقت را باز كرد، بایستى گره‌‌‌‌‌‌‌هاى ذهنى را باز كرد. و این تبیین لازم دارد، یعنى همان كار انبیاء؛ فصاحت و بلاغتى هم كه گفته‌‌‌‌‌‌‌اند در بیان لازم است، بلاغتش به این معناست. اگر چه كه بلاغت را در كتب فنى به معناى مطابقه‌‌‌‌‌‌‌ى با مقتضاى حال معنا میكنند، اما آن یك معناى خاصى از بلاغت است؛ معناى اوّلى و صریح بلاغت این نیست؛ بلاغت یعنى رساندن، بلاغ یعنى رساندن. اینى كه مثلاً میگویند حافظ این شعر فصیح و بلیغ را گفته، بلیغش یعنى چه؟ یعنى مناسب مقتضاى حال گفته؟ چه میدانیم ما آن وقتى كه این شعر را گفته، مقتضاى حال بوده یا نبوده! ما الان داریم نگاه میكنیم؛ بحث اقتضاى حال نیست؛ یعنى رساست. بلیغ یعنى رسا؛ رسا بگوئید، روشن بگوئید، مبیَّن بگوئید؛ اما آنچه را كه میفهمید بگوئید؛ هیچ انتظار نیست - حق هم نیست كه انتظار باشد - كسى بر خلاف فهمیده‌‌‌‌‌‌‌ى خودش حرف بزند. سعى هم بكنید كه آنچه كه فهمیدید درست باشد.

من به شما عرض میكنم كه این حركت عظیم انقلاب اسلامى، یك حركت تمام شده نیست. حالا یك گوشه‌‌‌‌‌‌‌ى از لشكر آن من و شمائیم كه حالا یك ذره مثلاً اهل ادب و فرهنگ و اینها محسوب میشویم؛ «و للَّه جنود السّماوات و الارض»؛(2) لشكر او زمین و آسمان نمیشناسد؛ «و كان اللَّه عزیزا حكیما»؛(3) خدا عزیز است - عزیز یعنى غالبِ لایغلب، یعنى بى‌‌‌‌‌‌‌نیاز از همه - من و شما هم حالا یك گوشه‌‌‌‌‌‌‌اى از كار را در دست میگیریم. این حركت عظیمى كه با انقلاب اسلامى شروع شد، یك حركت تمام شده نیست؛ مطلقاً تمام شده نیست، آن حركت ادامه دارد. همینى كه حالا معمول شده كه در بیانها و در تلویزیون و توى تبلیغات و توى دادگاه و توى زبان همه، میگویند: جنگ نرم؛ راست است، این یك واقعیت است؛ یعنى الان جنگ است. البته این حرف را من امروز نمیزنم، من از بعد از جنگ - از سال 67 - همیشه این را گفته‌‌‌‌‌‌‌ام؛ بارها و بارها. علت این است كه من صحنه را مى‌‌‌‌‌‌‌بینم؛ چه بكنم اگر كسى نمى‌‌‌‌‌‌‌بیند؟! چه كار كند انسان؟! من دارم مى‌‌‌‌‌‌‌بینم صحنه را، مى‌‌‌‌‌‌‌بینم تجهیز را، مى‌‌‌‌‌‌‌بینم صف‌‌‌‌‌‌‌آرائى‌‌‌‌‌‌‌ها را، مى‌‌‌‌‌‌‌بینم دهانهاى با حقد و غضب گشوده شده و دندانهاى با غیظ به هم فشرده شده علیه انقلاب و علیه امام و علیه همه‌‌‌‌‌‌‌ى این آرمانها و علیه همه‌‌‌‌‌‌‌ى آن كسانى كه به این حركت دل بسته‌‌‌‌‌‌‌اند را؛ اینها را انسان دارد مى‌‌‌‌‌‌‌بیند، خب چه كار كند؟ این تمام نشده. چون تمام نشده، همه وظیفه داریم. وظیفه‌‌‌‌‌‌‌ى مجموعه‌‌‌‌‌‌‌ى فرهنگى و ادبى و هنرى هم وظیفه‌‌‌‌‌‌‌ى مشخصى است: بلاغ، تبیین؛ بگوئید، خوب بگوئید. من همیشه تكیه بر این میكنم: بایستى قالب را خوب انتخاب كنید و هنر را بایستى تمام عیار توى میدان بیاورید؛ نباید كم گذاشت، تا اثر خودش را بكند.

می‌بینید، دیگران با این كارهاى هنرمندانه‌‌‌‌‌‌‌اى كه بعضاً دارند، دارند یك باطلهائى را تبلیغ میكنند؛ شگفت اینكه ما هم همان حرفها را قبول میكنیم! همین سریال كره‌‌‌‌‌‌‌اى كه دارد پخش میشود و همه دارند آن را مى‌‌‌‌‌‌‌بینند، یك تاریخ‌‌‌‌‌‌‌سازى و افسانه‌‌‌‌‌‌‌ى باطل است؛ آدم اگر بخواهد توى شاهنامه بگردد و اینجور داستانى را پیدا كند، ده پانزده تا از این داستانها میشود پیدا كرد. منتها طرف هنر به كار برده؛ وقتى كسى هنرمندانه كار میكند، پاداشش همین است كه جنابعالى هم كه هیچ علاقه‌‌‌‌‌‌‌اى به آن تاریخ و به آن فرهنگ ندارید، مى‌‌‌‌‌‌‌نشینید و با كمال علاقه گوش میكنید و خواهى نخواهى آن فرهنگ را جذب میكنید! این خاصیت هنر خوب است.

هنر خوب لازم است. حالا شما كارتان در باب هنر، كار شعر است؛ ان‌‌‌‌‌‌‌شاءاللَّه باید هر چه بهتر و هرچه بیشتر آثار قدما و آثار اساتید را بخوانید، در آنها متوقف نباشید، اما از نیكوئیهاى آنها اصلاً صرف‌‌‌‌‌‌‌نظر نكنید و به آنچه كه تا حالا گیرتان آمده قانع نباشید. من عرض بكنم تعریفهائى كه اول كردیم همه‌‌‌‌‌‌‌اش درست، اما این معنایش این نیست كه شعرهاى جوانهاى خوب و عزیز ما - كه میخوانند و واقعاً تحسین ما را بر مى‌‌‌‌‌‌‌انگیزند - بى‌‌‌‌‌‌‌عیب است؛ نه، اینجا به آن معنا جلسه‌‌‌‌‌‌‌ى نقادى نیست كه آدم بنشیند، نقد كند و عیار شعر را مشخص بكند؛ والّا اگر پاى عیارسنجى باشد، اشكالاتى وارد خواهد شد. باید این اشكالات را خودتان پیدا كنید. حالا اگر جلساتى مخصوص این كار دارید - مثل آن انجمنهائى كه قدیم ما در مشهد داشتیم و رفته بودیم و دیده بودیم؛ در تهران هم شنیده بودیم كه كم و بیش بود؛ اما نه به آن غلظت و استحكام مشهد؛ البته بنده جلسات تهران را شركت نكرده بودم و ندیده بودم؛ اما مشهد خیلى جلسات خوبى بود؛ شعر را چكش‌‌‌‌‌‌‌كارى میكردند - كه چه بهتر، این خیلى خوب است، در آن جلسات شعر را كامل نقد كنید؛ اگر هم نیست خود شما نگاه كنید، دقت كنید، فكر كنید و عیب‌‌‌‌‌‌‌جویانه و با نگاه انتقاد به شعر خودتان نگاه كنید تا ان‌‌‌‌‌‌‌شاءاللَّه این را كامل كنید. به نظر من این میشود. انس با شعر اساتید موجب میشود كه انسان بهتر بتواند بعضى از عیوب شعر خودش را پیدا كند.

امیدواریم ان‌‌‌‌‌‌‌شاءاللَّه خداوند به شماها توفیق بدهد؛ حالا نمیدانم چند وقت دیگر و چند سال دیگر ما توفیق پیدا كنیم در این شب متبرك، با این جمع و جمع شعرا دور هم بنشینیم؛ ممكن است بار آخر باشد، ممكن است بار بعد یا بارهاى بعدى هم وجود داشته باشد. ...(4) البته جلسه‌‌‌‌‌‌‌اى به این شكل، ما ندیدیم جائى انجام بدهند؛ در میلاد نبى مكرم، برادران اهل سنت جلسه‌‌‌‌‌‌‌ى شعرخوانى و دف‌‌‌‌‌‌‌زنى دارند، این را دیده‌‌‌‌‌‌‌ایم. به هر حال اگر چنانچه آقایان سیصد و شصت شب هر سال هم بخواهند تشریف بیاورند، به شرطى كه وقت ما را نگیرند هیچ اشكالى ندارد! ان‌‌‌‌‌‌‌شاءاللَّه كه خداوند موفق بدارد. حالا ببینیم، این هم یك پیشنهادى است؛ امیدواریم ان‌‌‌‌‌‌‌شاءاللَّه كه آنچه خیر است و صلاح است، پیش بیاید. خداوند ان‌‌‌‌‌‌‌شاءاللَّه همه‌‌‌‌‌‌‌تان را موفق و مؤید بدارد.
والسّلام علیكم و رحمةاللَّه‌‌‌‌‌‌‌

1) احزاب: 39
2) فتح: 7
3) فتح: 7
4) پبشنهاد یكى از حضار در این خصوص كه غیر از این جلسه، شعرا در هر سال، جلسه‌‌‌‌‌‌‌ى دیگرى هم در یكى از اعیاد مبعث یا میلاد رسول اكرم(ص) در خدمت رهبر معظم انقلاب به شعرخوانى بپردازند.
 


نظرات()   
   
feet problems
شنبه 18 شهریور 1396 03:47 ق.ظ
This post is really a pleasant one it helps new web people, who are wishing for blogging.
How do you get taller?
دوشنبه 16 مرداد 1396 05:35 ب.ظ
Great post.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
آخرین پست ها

ثمرات دفاع مقدس را برای نسل جوان تبیین كنیم ..........پنجشنبه 4 آذر 1389

برخی ارزشها و ثمرات جنگ تحمیلی..........چهارشنبه 3 آذر 1389

پیامدها و دستاوردهای دفاع مقدس (3) قسمت دوم..........سه شنبه 2 آذر 1389

پیامدها و دستاوردهای دفاع مقدس (3) قسمت اول..........دوشنبه 1 آذر 1389

پیامدها و دستاوردهای دفاع مقدس (2) قسمت دوم..........یکشنبه 30 آبان 1389

پیامدها و دستاوردهای دفاع مقدس (2) قسمت اول..........شنبه 29 آبان 1389

پیامدها و دستاوردهای دفاع مقدس (1) قسمت دوم ..........جمعه 28 آبان 1389

پیامدها و دستاوردهای دفاع مقدس (1) قسمت اول..........پنجشنبه 27 آبان 1389

تأثیر در نگرش‌های علمی و پژوهشی دانشگاه‌ها و مراكز عالی كشور..........جمعه 21 آبان 1389

ارزش‌های دفاع مقدس با ادبیات روز به جوانان تبیین شود ..........پنجشنبه 20 آبان 1389

جنگ تحمیلی موجب صدور انقلاب به تمام دنیا شد ..........چهارشنبه 19 آبان 1389

رسانه‌ها در تبیین دستاوردهای جنگ رسالت بزرگی برعهده دارند ..........سه شنبه 18 آبان 1389

دانشگاهی به نام جنگ تحمیلی!..........دوشنبه 17 آبان 1389

تجربه‌ی دفاع باز دارنده و همه جانبه..........یکشنبه 16 آبان 1389

شناخت دوست از دشمن..........شنبه 15 آبان 1389

همه پستها